2) در وبلاگ یک پزشک مطلب جالبی خواندم تحت عنوان «سندرم “می‌دانم که حق با من است” یا چگونه مغزهایمان از پذیرش حقایق سر باز می‌زنند»

خلاصه حرفش این بود که «تعصبات ذهنی هواداران دوآتشه جناح‌های سیاسی، می‌تواند مانند سدی از میزان تأثیرگذاری واقعیت‌ها بکاهد. حتی گاهی به صورت متناقض ارائه واقعیت‌هایی چالش‌برانگیز باعث می‌شود آنها بر عقیده خود ثابت‌قدم‌تر شوند!»

3) یکی از نخ نماترین و خنده دارترین روشهای بعضی دوستان در مقابله با انتقادات دیگران توهین، تمسخر و انگ چسباندن به فرد منتقد است:

«حاصل سوات! ذوق، جوشش و کوشش جنابعالی

غرض ورزی های شخصی تان

شما عناصر سست عنصر

ناپختگی شما

آلت دست افرادی پشت پرده شده اید

رفتارهای نسنجیده و نابخردانه شما

شما فرق انتقاد را با تخریب نمی دانید

بی خردی سیاسی شما»

اینها مصادیق جدید «قولا لینا» و نمونه هایی اخیر از ادبیات دوستان وبلاگ نویس در پاسخگویی به منتقدان است. دوستانی که هنگام ادعا تنها خود را پیروان اسلام ناب نبی اکرم(ص) می دانند، بیش از همه مدعی دین و اخلاقند، اما میدان بحث و گفتگو را با چاله میدان دعوا و گفت و کوب اشتباه گرفته اند و تلاش می کنند به هر نحو ممکن ولو با شارلاتانیزم و شانتاژ منتقد را خفه کنند تا درس عبرتی شود برای سایرین. البته بر آنانی که غایتشان رسیدن به مقام شامخ حسین بازجو یا شاگرد خلف اش، کامران نجف زاده، است حرجی نباید باشد.

4) فارغ از تمام انتقاداتم به ایمان حیاتی، این حرفش را قبول دارم که «دست از گوشت خالی شده گربه به چنگ انداختن می پردازد.» این جمله ایمان را می شود اینطور هم تعمیم داد: دست آن گربه از هراس خالی شدن از گوشتی که غاصبانه به دست آورده باشد، بی اخلاقانه تر و ناشیانه تر چنگ می اندازد.

اول از همه به خودم و بعد به دوستان مدعی اخلاق و دینمداری می گویم: کمی در رفتار خود دقیقتر شویم. اگر بدون احراز شایستگی لازم به مقام و مکانی چسبیده ایم و می ترسیم انتقاد یک منتقد باعث از دست دادن پستانک فعلی مان شود، اصلاح عملکرد خودمان آبرومندانه تر از فحاشی به منتقد است. از ترس باختن گوشت غصبی به صورت منتقدان چنگ نزنیم.

پی نوشت 1: یکی در وبلاگش نوشته بود: «عضوی از بسیج چند صد هزار نفری استان قزوین هستم.»

کسی جرات انکار زورمندی و فراوانی خواهران و برادران بسیجی را ندارد؛ اما «چند صد هزار» بسیجی در استانی که حداکثر یک میلیون و خرده ای جمعیت دارد با مشت های نمونه خروار می خواند؟

پی نوشت 2: نمی دانم اگر اول هر مسابقه فوتبال آن نماد مسخره بازی جوانمردانه (Fair Play) را با هزار و یک ادا و اطوار وارد زمین نکنند، میان مشت و لگدهای عمدی بازیکنان میلیون دلاری چه چیزی از جوانمردی در فوتبال باقی می ماند!

قزوین شهری است که خوشنویسانش دم از پایتختی می زنند اما 4 نفرشان که زیر یک سقف جمع شدند، بلافاصله گرد و خاک می شود. یاد روسای قبایل افغان می افتی در لویه جرگه که هیچکدام هیچکدام را قبول ندارد؛ هزاره ها خون ازبک ها را می خورند و تاجیک ها هر دو قبیله را مهدورالدم می دانند. میان این آب گل آلود هم طالبان چه نمدها که بر کلاه خود نمی چسبانند! خوشنویسان قزوین هم انگار هنر از آرنجشان بالاتر نرفته و به ذهن و قلب نرسیده است تا آنچنان که ادعایشان است عشق باشد و هنر و… این به آن می گوید بی سواد، آن یکی این را تنها “مجموعه دار” یا “مجموعه خر!” می نامد و آشفته بازاریست که بیا و ببین.

دوسالانه ای برای خوشنویسی در قزوین برگزار می شود و انتقاداتی را (دلسوزانه یا مغرضانه) دامن می زند. من موضوع را در حوزه خودم بررسی می کنم و کاری به کار پایتخت نشینان و منازعان ندارم. بحث و انتقاد و پاسخگویی به آن، از ارکان جامعه مدنی و نشان شعور بالای یک اجتماع است. ما به وجود این بحثها در فضای مجازی قزوین افتخار می کنیم، کاری هم به این دعواهای زرگری نداریم اما یک سوال از حسین علیجانی که همواره استواری قلمش را ستوده ام: آیا نوشته های داخل «» در شان قلم شیوای شما هست؟

جایی نوشته اید: «… البته عده ای معدود كه بسيار علاقمندند در اشعار پيامكی شان برای اين و آن از محتويات نقاطی از بدنشان رونمايی كنند و بس »

مخاطب را به پیامکهای خصوصی منتقدان یا دشمنان شما چکار؟ و اگر به فرض کسی هم شعری در پیامک برای کسی فرستاده و عورتی را رونمایی کرده باشد، امری خصوصی است و به مخاطبی که پای ثابت وبلاگ شماست و از وقت ارزشمندش برای خواندنتان خرج می کند، مربوط نیست. من این را توهین به شعور مخاطب می دانم.

و در جایی دیگر: « … مسير تاريخ از دست اربابان رسانه، نفسی تازه كند … »

این حرف را اگر کسان دیگری در ارشاد می گفتند، حرجی بر ایشان نبود؛ چون سابقه و سواد رسانه ای شان بر همگان معلوم است. اما سر کسی که هر کجا بوده کار حرفه ای رسانه ای را در اولویت های خود داشته، چه آمده است که مسیر تاریخ را اسیر دست اربابان رسانه می بیند؟

مسیر بانکها شاید در دست برخی اربابان رسانه ای (و نه خبرنگاران و وبلاگ نویسان) قزوین باشد، اما دادن مسیر تاریخ به دست رسانه کمی خوش انصافی نیست؟

افتخار شاگردی مستقیم استاد شکیب زاده را نداشته ام؛ ولی از شاگردانش بسیار آموخته ام. همه می دانند حسن شکیب زاده بیش از هر چیز به « اخلاق رسانه ای » تاکید داشته؛ چیزی که این روزها در حال فراموشی است. کاش می شد به جای زورآزمایی و تلاش برای ضربه زدن به چنین سرمایه هایی، جمع شویم و خودمان روزنامه نگارهای قزوین مراسم کوچکی برگزار کنیم برای گرامیداشت بیش از 20 سال خدمات این مرد به فرهنگ و روزنامه نگاری استان. باشد که فردا برای این روزها حسرت نخوریم.

چهره 2: محمد منجم

خبرهایی از بازنشستگی مدیرکل تربیت بدنی استان می شنوم. یادم می آید یک روز با یکی از دوستان برای مصاحبه ای سیاسی – ورزشی پیش منجم رفتیم. ایشان با وجود هماهنگی پیش از قرار، بعد مدتها معطلی پشت درهای ریاست تربیت بدنی حرفهایی تحویلمان داد که فاقد هرگونه ارزش خبری بود و گفت: « هر وقت بازنشسته شدم بیایید هزار ساعت مصاحبه کنیم. آن وقت می توانم افشاگری کنم و دستهای سنگ انداز ورزش استان را رو کنم. »

ما که این روزها درگیر درس و مشقیم. خبرنگاری اگر باقی مانده که کور و کر نیست، به آقای منجم بگوید: مرد است و قولش! منتظر افشاگری بعد از بازنشستگی ات هستیم.

چهره 3: محسن ابوالقاسمی

محسن ابوالقاسمی، پای درس بزرگانی چون معین و فروزانفر نشسته و با نبوغی مثال زدنی تمام زبانهای باستانی ایران را به حد اعلا آموخته است. در دانشگاههای امریکا، روسیه و بسیاری از کشورهای اروپایی به تحقیق و تدریس زبانهای ایرانی پرداخته و امروز دایرة المعارف زنده ایست که به چندین زبان زنده دنیا (انگلیسی، روسی، فرانسه، عربی و…) هم مسلط است.

یکشنبه که استاد را با آن وضع ساده و بی تکلّف در دانشکده ادبیات علامه دیدم، یاد غریبی مرحوم حق شناس افتادم که تا بود، کسی قدرش را ندانست و امروز هر هفته در یک دانشگاه برایش یادبود می گیریم؛ هفته اول در دانشگاه تهران، بعدش پژوهشگاه علوم انسانی، بعدش انجمن زبانشناسی، فردایش در تربیت مدرس، دوشنبه هفته جاری هم در علامه از مناقب حق شناسی می گوییم که تا بود زدیم اش و امروز که رفته برایش اشک تمساح می ریزیم.

چهره 4: دکتر!! رحیمی

رییس جمهور محترم در پاسخ به انتقادات خبرنگاران از اینکه مدرک معاونش هم تقلبی بوده، می گوید: رحیمی از مدرکش استفاده نمی کرد.

روح حاکم بر این مکالمه خیلی ها را خواهد کشت J

پ. ن: گزارش تصویری حمیده شفیعی ها واقعا دیدنی است.

به هر حال آیدا وبلاگ نویس، همشهری و دوست ماست و بیخبری مان از حالش دور از انسانیت. صحت قضیه را با ایمیل از خود او جویا شدم. برایم نوشت که حالش خوب و « اراجیف منتشر شده » کذب محض است. تا چند ماه دیگر هم تکلیفش روشن می شود. به لینک های قرار داده شده از نشریات ذیل گزارش سراسر دروغ مذکور دقت کردم؛ درباره آیدا تنها این را نوشته اند که در زمینه خبری فعالیت می کند و از وضعیت کمپ گزارش می نویسد. باقی مطالب موجود در گزارش کذایی، خیالپردازیها (و شاید آرزوهای) نویسنده اش بوده است.

کاش آنهایی که عنان قلم رها می کنند و آبروی مردم را به بازی می گیرند، بفهمند چکار می کنند.

پ. ن: آیدا سعادت، نویسنده وبلاگ پرگاس و روزنامه نگار قزوینی، از فعالان حقوق زنان و کودکان است که در روزنامه های اعتماد، شرق و سایتهای خبری – تحلیلی گزارشها و یادداشتهایی درباره وضعیت زنان و کودکان می نوشت.

هر کجا هست خدایا به سلامت دارش

چهره 1: کیانوش دلزنده

«دوست من شدن» آسان است، اما «دوست خاص من ماندن» دشوار! و معدودند کسانی که بعد چند ماه همچنان بتوانند (سربلند از تمام آزمونها) در جمع «دوستان خاص» من بمانند.

میان این همه عروسک های بزک کرده و رجاله های زیر ابرو برداشته که جز دلبری به چیزی نمی توانند اندیشید، میان این همه نظریه پرداز «خلوتی» خوابگاه که تا کسی درب اتاق بغلی را می زند، خروش خطابه شان سد می شود که «دیوارها موش دارند»، احساس حضور دوستی که با علم و شجاعت بنویسد و با منطق داد بزند، نعمت کمی نیست.

دلت برای تمام این دوستان تنگ می شود اما همین که حس کنی جایی روی این کره خاکی، هنوز حمیدی هست که نفس بکشد بی آنکه زیر یوغی رفته باشد، محمّدی هست که بیندیشد بی آنکه مرزی برای فکرش متصور شود، هنوز کیانوشی هست که داد بزند، نصوری هست که نشکند در سیاهچالهای قرون وسطایی… همین هاست که به گاه خستگی کورسوی امید می شود برایم و دم به دم مکرر می شود این حرف کیانوش؛ که «سهم من اشک نیست برادر؛ سهم من مبارزه است!»

چهره 2: گروه هبوط

دف نوازان «هبوط» فردا در دانشگاه علوم پزشکی قزوین می نوازند. دلم برای صدای موج حلقه های دف تنگ شده اما… بماند. برای دوستان عزیز هبوط به خصوص مهدی مبشری آرزوی آزادی بیشتر و پیشرفت روزافزون دارم.

« یاوه بسیار شنیدیم و شنیدیم و گذشت

ماندنی جز سخن عشق در این دنیا نیست »

چهره 3: نشریات قزوین

دعوای نشریات قدیم و جدید قزوین هم حکایتی شده؛ انگار بعضی ها حسودیشان می شود که بقیه نصف صفحاتشان را با رپرتاژ و آگهی دولتی و نیمه دولتی پر می کنند. روزی رسان خداست و هر چه فضا بازتر و صداها بیشتر شود، بهتر است. به شرطی که از گرد راه نرسیده انحصارطلبانه برخورد نکنیم. فضا را هم برای تازه واردهای پرزور تنگ نبینیم.

چهره 4: اعتراض؟

اعتراض کردن به وضع پوشش عمومی ملت کار بدی نیست، اما بی تفاوتی به هتک حرمت و ضرب و شتم ناموس همان ملت در خیابان حکایت از معیاری دوگانه دارد. سکوت بعد از مشاهده نوازش باتوم بر تن دختر هموطن غیرتی مهیب می خواهد و تقریر حکایت شریف «انشاءالله گربه بود» همتی عجیب!

ناگفته نماند همدلی و تجمع آزاد هر کسی برای هر طرز فکری خوب است. آن هم در میدان رزمی مثل قزوین که سایه ها هم از تیرها بی نصیب نمی مانند، جمع کردن تعداد بیش از 100 نفر با یک شعار واحد (حتی با پذیرایی و حمایت … ) کار مشکلی است. خسته نباشید.

ـ «اعدامشان کردند.»

خروش دخترک برخاست.

لبش لرزید.

دو چشم خسته‌اش از اشک پُر شد،

گریه را سر داد . . .

و من با کوششی پُر درد، اشکم را نهان کردم.

ـ چرا اعدامشان کردند؟

می‌پرسد ز من با چشم اشک‌آلود،

چرا اعدامشان کردند؟

ـ عزیزم، دخترم!

آنجا، شگفت‌انگیز دنیایی است:

دروغ و دشمنی فرمانروایی می‌کُند آنجا.

طلا: این کیمیای خونِ انسان‌ها

خدایی می‌کُند آنجا.

شگفت‌انگیز دنیایی که همچون قرن‌های دور

هنوز از ننگ آزار سیاهان دامن‌آلوده‌ست.

در آنجا حق و انسان حرف‌های پوچ و بیهوده‌ست.

در آنجا رهزنی، آدم‌کُشی، خون‌‌ریزی آزادست،

و دست‌و پای آزادی‌ست در زنجیر . . .

عزیزم، دخترم!

آنان

برای دشمنی با من

برای دشمنی با تو

برای دشمنی با راستی اعدامشان کردند!

و هنگامی که یاران،

با سرود زندگی بر لب،

به‌سوی مرگ می‌رفتند،

امیدی آشنا می‌زد چو گُل در چشمشان لبخند.

به‌شوق زندگی آواز می‌خواندند.

و تا پایان به‌راه روشن خود باوفا ماندند.

عزیزم!

پاک کُن از چهره اشکت را، ز جا برخیز!

تو در من زنده‌ای، من در تو: ما هرگز نمی‌میریم.

من و تو با هزاران دگر،

این راه را دنبال می‌گیریم.

از آنِ ماست پیروزی.

از آنِ ماست فردا، با همه شادی و بهروزی.

عزیزم!

کار دنیا رو به آبادی‌ست.

و هر لاله که از خون شهیدان می‌دمد امروز،

نوید روز آزادی‌ست.

تهران، 30 خرداد 1332

هوشنگ ابتهاج (هـ . الف. سایه)

از مجموعه «یادگار خون سرو»

مدتهاست «اخلاق و دیانت» در وبلاگها، تریبون ها و رسانه های قزوین چماق می شود. هر کسی هم دیگری را به چوب نداشتن این دو خصوصیت می کوبد. من نوعی وبلاگ نویس مثل خیلی های دیگر تصور واضحی از این دو مفهوم ندارم؛ یعنی به قول زبانشناسان نمی دانم حدود معنایی این دو واژه از نظر استعمال کنندگانشان چیست.

این پست به منزله فراخوانی دوستانه برای بحث است تا وبلاگ نویسانی که از اخلاق و دیانت نوشته اند یا اطلاعات تخصصی دارند، بدون فحاشی و تحقیر در این باره توضیح دهند تا ما هم در کنار بقیه یاد بگیریم.

قابل توجه برخی دوستان عزیز: این سوالم نیز مثل پرسش هسته ای
از روی بی اطلاعی و سوالی تخصصی است. دوباره از تاریخ اخلاق گرایی ناسا چماق نتراشید، استخوانهای اخلاق گرایان نئاندرتال را بیرون نکشید تا یادم بیندازید که سوالم از روی بی خردی، نفهمی، خریت و بی اطلاعی است J لطفا.

پاسخ های (حتی غیرمنطقی و غیرمودبانه) دوستان ذیل همین پست لینک خواهد شد.

استاد بزرگی که نه تنها در دستور زبان فارسی، بلکه در صرف، آواشناسی، واج شناسی، ادبیات، معناشناسی، تحلیل گفتمان و جامعه شناسی زبان دایرة المعارفی زنده بود. به قول کورش صفوی، هر وقت مساله ای در زبانشناسی لاینحل می نمود، استاد حق شناس آخرین امید و مرجع بود.

قدرت اما در ایران هرگز روی خوش به زبانشناسان بزرگ نشان نداده و به حق شناس نیز کم جفا نکرد. مدیرگروه زبانشناسی دانشگاه تهران به چشم بهم زدنی به چوب “ناخودی بودن” برکنار شد و علی درزی بر جای او نشست. بنا به ملاحظاتی در این باره نمی توان نوشت پس بماند.

استاد، علاوه بر شخصیت علمی، انسان والایی هم بود، سیاسی نبود ولی همچنان که بابک احمدی، فیلسوف، در مراسم تشییع پیکرش گفت: « حق شناس مرگش نیز با اعتراض همراه بود. اینکه وصیت کرد در روستای دورافتاده ای در کلاردشت دفنش کنند. »

افتخار شاگردی مستقیم علی محمد حق شناس را نداشتم، اما این جمله استاد هیچوقت یادم نمی رود: « بین زبانشناسی خواندن و زبانشناس شدن، تفاوت از زمین تا آسمان است. می خواهی زبانشناس شوی پسرم یا فقط زبانشناسی بخوانی؟ »

در مراسم تشییع پیکر استاد حق شناس، که روز دوشنبه 13 اردیبهشت مقابل بیمارستان پیامبران برگزار شد، شخصیت های بزرگی چون بابک احمدی، محمدرضا باطنی، بانوی غزل سیمین بهبهانی، محمد دبیرمقدم، ژاله آموزگار، کورش صفوی، شمس لنگرودی، سیروس شمیسا، مجتبی منشی زاده، اعضای فرهنگستان زبان و ادب فارسی و اغلب نویسندگان، زبانشناسان و شاعران برجسته کشور حضور داشتند.

یادش همیشه در خاطرمان گرامی است و شاگردان بزرگش، کورش صفوی و ویدا شقاقی، در قلبهایمان جا دارند.